Blusmonitor kiezen: draagbaar of vast, voor welke inzet
Een monitor neemt over boven 1000 l/min of waar geen ploeg mag staan. Draagbaar of vast, 750 tot 5000 l/min, en wat 3000 l/min vraagt van slangen en hydranten.

Een blusmonitor hebt u nodig wanneer de inzet meer water vraagt dan een ploeg met een handstraalpijp aankan, of wanneer de straal moet blijven lopen op een plek waar niemand hoort te staan. De norm voor handstraalpijpen met regelbare straal, EN 15182-2, gaat tot 1000 l/min bij 6 bar; de monitoren in ons gamma gaan van 750 tot 5000 l/min. Kies een draagbare monitor als u vooraf niet weet waar het zal branden, en een vaste waar het risico op zijn plaats blijft: een tank, een laadkaai, een depot. Bekijk eerst de watervoorziening: een monitor op 3000 l/min vraagt drie keer de 1000 l/min waarop de openbare bluswatervoorziening in België berekend is.
Wat een monitor kan en een handstraalpijp niet
Een monitor is een grote straalpijp op een eigen onderstel: de poten, het voertuig of de flens vangen de reactiekracht van de straal op. Een ploeg aan een aanvalslijn van 45 mm werkt met 400 tot 500 l/min, schrijft brandweerofficier Karel Lambert van CFBT-BE. Het toepassingsgebied van EN 15182-1 waarschuwt dat u met de reactiekrachten rekening moet houden voor u een handstraalpijp kiest. Bij een monitor gaat die kracht het onderstel in. Het debiet kan dan oplopen tot enkele duizenden liters per minuut.
De tweede reden is afstand. Een monitor richt u, zet u vast en laat u lopen, zodat hij een tankwand of een naburige gevel koelt terwijl de ploeg uit de hitte blijft. Blusmonitor, bluskanon en waterkanon zijn namen voor hetzelfde toestel; in het Frans heet het canon incendie of lance-canon.
Niet elke vaste straal vraagt een monitor. De MAMBA-straalpijpsteun is een grondsteun voor een handstraalpijp tot 750 l/min, met een vergrendelbaar verticaal bereik van +30° tot +70° en een manometer. Hebt u al een geschikte straalpijp en moet de straal maar af en toe op zijn plaats blijven, dan volstaat de steun. Welke straalpijp daarbij past, leest u in ons artikel over een straalpijp kiezen.
De monitoren in ons gamma naast elkaar
Ons gamma telt vijf monitoren van POK, van 750 tot 5000 l/min. De debieten van FROGGY, LMP 80 en PRIMATOR zijn opgegeven bij 7 bar aan de monitor.
| Monitor | Debiet (l/min) | Druk (bar) | Horizontaal bereik (°) | Verticaal bereik (°) | Opstelling |
|---|---|---|---|---|---|
| FROGGY Standard | 750 | 7 | -26 tot +26 | +24 tot +76 | Draagbaar, inklapbare poten met hardmetalen grondpennen |
| FROGGY Tactical | 1000 | 7 | -30 tot +30 | +25 tot +85 | Draagbaar, inklapbare poten met hardmetalen grondpennen |
| POKET | op aanvraag | op aanvraag | 360 | op aanvraag | Draagbaar, titanium onderstel; ook op een voertuig of een vaste flens |
| MONTMIRAIL | 1000, 2000 of 3000 | 16 (werkdruk) | 55, oscillerend | 25 tot 85 | Draagbaar, inklapbare poten met verankering |
| LMP 80 | 5000 | 7; maximale werkdruk 12 | -153 tot +101 | 0 tot +85 | Draagbaar of vast |
| PRIMATOR | 3000 | 7; PN16 | 360 | -70 tot +90 | Vast, DN80, op een hydrant of een platform |
MONTMIRAIL heeft een werkdruk van 16 bar en een testdruk van 25,5 bar; bij welke ingangsdruk de drie debietstanden gelden, staat niet in de productgegevens. Voor POKET noemen de gegevens op onze site geen debiet. Vraag ons de technische fiche van de uitvoering die u op het oog hebt.
Volgens de productgegevens is POKET bruikbaar met water en schuim; voor de andere modellen vraagt u ons naar de mogelijkheden voor straalpijp en schuim. De menging is het moeilijkste deel. Een lijnmenger (tussenmenger) is gebouwd voor één debiet, en de lijnmengers in ons gamma bestaan in 200, 400 en 800 l/min. Een monitor op 2000 of 3000 l/min krijgt zijn schuimoplossing daarom van het mengsysteem van een voertuig of van een vaste installatie.
Draagbaar: als de brand de plaats bepaalt
Een draagbare monitor is de juiste keuze voor een hulpverleningszone en voor een bedrijfsbrandweer die een hele site dekt, want niemand weet vooraf waar hij zal staan. FROGGY is de compacte: 750 l/min als Standard of 1000 l/min als Tactical, op inklapbare poten met hardmetalen grondpennen. POKET is gemaakt voor een snelle inzet, met een titanium onderstel, een horizontale verstelling over 360° en een veiligheidsafsluiting die de monitor sluit wanneer hij het contact met de bodem verliest. MONTMIRAIL is de grote. U stelt het debiet in op 1000, 2000 of 3000 l/min, de werpafstand bedraagt volgens de productgegevens 70 m en een veiligheidssysteem gaat kantelen, opheffen en wegglijden tegen.
De beperking van elke draagbare monitor is de opbouw. Hij moet ter plaatse gebracht, aangesloten en verankerd worden, en op 3000 l/min vraagt hij drie voedingslijnen van 70 mm of één lijn van 110 mm. Reken die tijd en die slangen mee wanneer u hem met een vaste monitor vergelijkt.
Vast: als het risico op zijn plaats blijft
Een vaste monitor past bij een risico dat u op het inplantingsplan kunt aanwijzen: tankparken, laadkaaien en depots zijn de typische plaatsen. Hij blijft aangesloten op het bluswaternet, dus er hoeft geen slang gelegd te worden. PRIMATOR is daarvoor gebouwd: een monitor DN80, PN16 voor een hydrant of een platform, met 3000 l/min bij 7 bar, een rotatie over 360° en een vergrendelbare handgreep. LMP 80 levert 5000 l/min bij 7 bar; u stelt hem draagbaar of vast op.
Een vaste monitor dekt alleen wat binnen zijn worp en zijn draaibereik ligt, en een brand die achter een muur begint, kan hij niet volgen. Onze productgegevens geven enkel voor MONTMIRAIL een werpafstand. Vraag dus de werpafstand bij de druk die uw net levert, voor u de plaats vastlegt. Voor een industriële site raden wij een vaste monitor aan op elk risico dat u vooraf kunt benoemen, en één draagbare monitor voor al het andere.
Oscillerende monitoren voor onbemande koeling
Een oscillerende monitor zwenkt de straal vanzelf heen en weer en koelt een oppervlak zonder bediener. MONTMIRAIL oscilleert horizontaal over 55°. Voor POKET bestaat een optionele oscillatieadapter, die de productgegevens uitdrukkelijk voor onbemande koeling vermelden.
Op 3000 l/min verbruikt een oscillerende monitor 180 m³ per uur. Stel het debiet in op wat de watervoorziening de hele inzet kan volhouden, niet op het maximum van de monitor. Wilt u een scherm tussen de brand en het object in plaats van water op het object zelf, dan is een waterscherm het andere onbemande toestel. Onze aluminium waterschermen verbruiken 300 tot 1800 l/min, afhankelijk van het type, en ons artikel over waterschermen zegt wat ze tegenhouden en wat niet.
Wat 3000 l/min van de slangen vraagt
Eén slang van 70 mm kan een monitor op 3000 l/min niet voeden. Het drukverlies stijgt met het kwadraat van het debiet: drie keer het debiet geeft negen keer het verlies. Franse opleidingstabellen van de brandweer werken met dezelfde diameters van 45, 70 en 110 mm als België. Ze geven 2,2 bar per 100 m voor een slang van 70 mm bij 1000 l/min en 1,12 bar per 100 m voor een slang van 110 mm bij 2000 l/min. Bij 3000 l/min zou één slang van 70 mm ongeveer 20 bar per 100 m verliezen, dus u moet het debiet verdelen of een grotere diameter nemen. De tabel rekent met 100 m slang op vlak terrein en 7 bar aan de monitor, de druk waarbij de productgegevens de meeste debieten opgeven.
| Voeding over 100 m | Debiet per lijn (l/min) | Drukverlies (bar) | Pompdruk voor 7 bar aan de monitor (bar) |
|---|---|---|---|
| Eén lijn van 70 mm | 3000 | ongeveer 20 | niet werkbaar |
| Twee lijnen van 70 mm | 1500 | 5,0 | 12,0 |
| Drie lijnen van 70 mm | 1000 | 2,2 | 9,2 |
| Eén lijn van 110 mm | 3000 | 2,5 | 9,5 |
Dit zijn vuistregels uit opleidingstabellen, geen gemeten waarden van onze slangen; het echte verlies hangt af van het merk en de binnenvoering. Tel 1 bar bij voor elke 10 m die de monitor hoger staat dan de pomp. De volledige tabellen, ook voor Storz-maten, staan in ons artikel over drukverlies in slangen van 45 en 70 mm.
Wij raden drie lijnen van 70 mm of één lijn van 110 mm aan. Twee lijnen van 70 mm halen het op papier over 100 m, maar 12 bar aan de pomp laat geen marge voor een langere lijn of een helling. De lijnen moeten aan de ingang van de monitor samenkomen, via een verzamelstuk als er maar één ingang is. Laat ons dus weten welke koppelingen uw slangen hebben.
Wat het van de pomp en de hydranten vraagt
Een debiet van 3000 l/min is 180 m³ per uur, en de pomp en de bron moeten dat allebei aankunnen. De federale technische fiche van de halfzware autopomp (TF06, november 2006) vermeldt een lagedrukpomp van 2000 l/min nominaal bij 10 bar. Qua debiet dekt één zo'n pomp de stand 2000 l/min van een MONTMIRAIL; voor 3000 l/min bekijkt u de pompcurve van uw eigen voertuig of zet u een tweede pomp in.
De openbare bluswatervoorziening in België is berekend op 1000 l/min. Het ministerieel rondschrijven van 14 oktober 1975 legt het principe vast: "een hoeveelheid water van 120 m3 met een debiet van 1.000 l/min", gelijkmatig gespreid over twee uur, is in de meeste gevallen voldoende. Een monitor op 3000 l/min verbruikt die 120 m³ in 40 minuten. Het rondschrijven voegt eraan toe dat voor sommige inrichtingen hogere debieten nodig kunnen zijn. Een net dat niet vermaasd is, of leidingen heeft met een binnendiameter onder 100 mm, haalt die debieten volgens dezelfde tekst mogelijk niet. Het moet dan aangevuld worden met stromend of stilstaand water.
Voor een eerste schatting van wat een hydrant levert, geeft de Luxemburgse brandweer CGDIS een vuistregel in haar cursustekst over watertransport (in het Duits). Het debiet in l/min is 15 keer de diameter van de leiding in mm voor een bovengrondse hydrant en 10 keer voor een ondergrondse: ongeveer 1500 en 1000 l/min op een leiding van 100 mm. Vraag voor een vaste monitor aan de watermaatschappij of aan de eigenaar van de site welk debiet en welke druk het net op die plaats levert.
Voor u een offerte vraagt
Vier antwoorden bepalen het grootste deel van de keuze. Welk debiet kan uw watervoorziening volhouden, en hoe lang? Waar komt de monitor te staan: op de grond, op een voertuig, een flens, een hydrant of een platform? Welk koppelingssysteem en welke maat hebben uw voedingslijnen? En werkt u alleen met water of ook met schuim? Geef ons die vier antwoorden door, dan zoeken wij in ons gamma monitoren het model met de passende koppelingen.
Veelgestelde vragen
Wat is een blusmonitor of waterkanon?
Een blusmonitor is een grote straalpijp op een vast of draagbaar onderstel, die meer water levert dan een ploeg met een handstraalpijp aankan. Handstraalpijpen volgens EN 15182-2 gaan tot 1000 l/min bij 6 bar; de monitoren in ons gamma gaan van 750 tot 5000 l/min. U kunt een monitor richten, vastzetten en laten lopen, met of zonder bediener.
Hoeveel water vraagt een draagbare monitor?
Zoveel als de stand waarop hij werkt: in ons gamma 750 of 1000 l/min voor FROGGY en 1000, 2000 of 3000 l/min voor MONTMIRAIL. Op 3000 l/min vraagt de voeding drie lijnen van 70 mm of één lijn van 110 mm, en de bron moet 180 m³ per uur leveren.
Hoe ver reikt een monitor?
De productgegevens van MONTMIRAIL vermelden een werpafstand van 70 m. De worp hangt af van het debiet en van de druk aan de monitor, dus een cijfer geldt alleen voor de druk waarbij het is opgegeven. Vraag voor een vaste monitor de werpafstand bij de druk van uw eigen net, voor u de plaats kiest.
Kan een monitor ook schuim werpen?
Volgens de productgegevens is POKET bruikbaar met water en schuim; voor de andere modellen vraagt u ons naar de mogelijkheden voor straalpijp en schuim. De monitor heeft kant-en-klare schuimoplossing nodig op zijn volle debiet. De lijnmengers in ons gamma gaan tot 800 l/min, dus grotere monitoren krijgen hun schuimoplossing van het mengsysteem van een voertuig of van een vaste installatie.



