PFAS-verbod op blusschuim: welke termijn geldt voor wie?

Verordening (EU) 2025/1988 verbiedt blusschuim met 1 mg/l PFAS of meer, en de einddatum hangt af van wie het schuim gebruikt. De openbare brandweer stopt op 23 april 2027, net als alle opleidingen en tests. Industriële sites die niet onder de Seveso-richtlijn vallen, stoppen op 23 oktober 2030, Seveso-inrichtingen op 23 oktober 2035. Een zone of een bedrijf dat na 23 oktober 2026 nog PFAS-houdend schuim gebruikt, heeft een beheerplan nodig, geëtiketteerde voorraden en een gescheiden inzameling van het schuimafval.

De termijnen in één tabel

De verordening is op 23 oktober 2025 in werking getreden en voegt vermelding 82 toe aan bijlage XVII van REACH. De grens ligt op 1 mg/l voor de som van alle PFAS, in het schuimvormend middel (SVM) net zo goed als in de schuimoplossing. De PFHxA-grenswaarden van Verordening (EU) 2024/2462 blijven ernaast bestaan.

De tabel geeft de regels weer zoals ze op 2 oktober 2026 gelden en is geen juridisch advies. Voor uw eigen situatie leest u de tekst van Verordening (EU) 2025/1988 of vraagt u het na bij de bevoegde overheid. De FOD Volksgezondheid heeft een overzichtspagina over het verbod, met een link naar de Europese technische gids.

Openbare brandweer: uiterlijk 23 april 2027

Een hulpverleningszone mag PFAS-houdend blusschuim gebruiken tot en met 23 april 2027. Lid 6, punt a) geeft die termijn aan "openbare brandweerdiensten en particuliere brandweerdiensten die de functie van openbare brandweer uitoefenen, behalve wanneer deze diensten ingrijpen bij industriële branden in inrichtingen die onder Richtlijn 2012/18/EU vallen en zij het schuim en de apparatuur uitsluitend voor dat doel gebruiken". Volgens overweging 34 moeten openbare brandweerdiensten voor die branden in Seveso-inrichtingen nog tien jaar PFAS-houdend schuim kunnen gebruiken. In de praktijk vraagt de uitzondering een aparte voorraad en apart materiaal.

Voor C6-schuim is de datum al voorbij. Verordening 2024/2462 beperkt PFHxA, de C6-chemie, tot 25 ppb voor PFHxA en zijn zouten en tot 1000 ppb voor de stoffen die aan PFHxA verwant zijn. Sinds 10 april 2026 gelden die grenswaarden voor schuim voor opleiding, tests en openbare brandweerdiensten, met dezelfde twee uitzonderingen. Overweging 9 van de verordening van 2025 vermeldt dat de PFAS in blusschuim volgens belanghebbenden uit de sector "voornamelijk behoren tot de categorie met ketenlengte C6". Vermelding 82 heft de oudere regel niet op: zie lid 2, punt c).

De Algemene Directie Civiele Veiligheid van de FOD Binnenlandse Zaken schreef op 15 oktober 2025 alle zonecommandanten aan. In die brief staat dat een zone die tijdens de overgangsperiode nog PFAS-houdend schuim gebruikt, vanaf 23 oktober 2026 een jaarlijks beheerplan moet opstellen.

Opleiding en tests stoppen voor iedereen op dezelfde datum

Oefenen en testen met PFAS-houdend schuim stopt op 23 april 2027 voor elke gebruiker, ook op een Seveso-site. Met C6-schuim is het al sinds 10 april 2026 gedaan. De uitzondering luidt: "opleiding en tests, met uitzondering van het functioneel testen van de brandbestrijdingssystemen, mits alle lozingen onder controle zijn". Voor die functionele test met volledige opvang noemt het lid geen eigen einddatum. Vraag het na bij de bevoegde overheid voor u erop rekent.

Wij raden aan helemaal niet meer te oefenen met operationeel schuimvormend middel. BIO T is een fluorvrij oefenconcentraat met bewust beperkte bluseigenschappen: de brandstof ontsteekt snel opnieuw en de ploeg kan de oefening herhalen. Voor echte branden is het niet bedoeld. Ons oefenschuim is fluorvrij en biologisch afbreekbaar en werkt als zwaar schuim, middelschuim en lichtschuim.

Seveso-inrichtingen tot 2035, andere industrie tot 2030

Een inrichting die onder de Seveso-richtlijn (2012/18/EU) valt, mag PFAS-houdend blusschuim kopen en gebruiken tot en met 23 oktober 2035. België telt er volgens seveso.be 396. Overweging 19 geeft de reden voor de lange termijn: voor deze inrichtingen en voor offshore-installaties is nog niet volledig aangetoond dat er geschikte alternatieven beschikbaar zijn. Oefenen valt niet onder die datum, en de burgerluchtvaart is uitgesloten. De voorwaarden die op 23 oktober 2026 ingaan, gelden volledig.

Een site die geen Seveso-inrichting is, valt onder de algemene datum van 23 oktober 2030. Denk aan de bedrijfsbrandweer van een logistiek bedrijf. In beide gevallen zouden wij de resterende jaren gebruiken om fluorvrij schuim te testen op de vloeistoffen die werkelijk op de site liggen, en de overstap niet naar het laatste jaar schuiven.

Draagbare blustoestellen volgen eigen data

Schuimblussers hebben een eigen kalender, en wij verkopen ze niet. PFAS-houdend schuim mag tot en met 23 oktober 2026 in draagbare blustoestellen in de handel worden gebracht (alcoholbestendig schuim tot en met 23 april 2027). Bestaande toestellen mogen in gebruik blijven tot en met 31 december 2030. De verordening rekent daartoe de draagbare toestellen tot 20 kg en de verrijdbare toestellen tot 150 liter. De marge van 50 mg/l voor gereinigde apparatuur, die verderop aan bod komt, geldt er niet voor. Met vragen kunt u terecht bij de firma die uw blustoestellen onderhoudt.

Wat verandert er op 23 oktober 2026

Vanaf 23 oktober 2026 koppelt lid 7 het verdere gebruik van PFAS-houdend blusschuim op grond van lid 1 en lid 6, punt c), aan vier voorwaarden. Het schuim dient alleen nog voor klasse B-branden, emissies en blootstelling gaan omlaag "tot het laagste technisch en praktisch haalbare niveau", en voorraden en afval worden gescheiden ingezameld. De vierde voorwaarde is een "beheerplan voor PFAS-houdend blusschuim" voor de plaats van gebruik. In dat plan staan:

• de gebruiksomstandigheden en de volumes blusschuim op de locatie
• de inzameling en de verwerking van voorraden en afval
• de reiniging en het onderhoud van de apparatuur
• de maatregelen bij een lek of een lozing
• een strategie om PFAS-houdend schuim te vervangen door fluorvrij schuim

Het plan wordt elk jaar herzien en blijft minstens 15 jaar beschikbaar voor inspectie.

Ongebruikte voorraden en PFAS-houdend afval, ook afvalwater, gaan naar een verwerking die de PFAS vernietigt of onomkeerbaar omzet. Volgens overweging 39 moeten biologische afvalwaterzuivering en verbranding onder 1100 °C worden uitgesloten. Oude voorraad giet u dus niet weg en maakt u niet op tijdens een oefening. De vaten laten staan is evenmin een uitweg: overweging 30 herinnert eraan dat opslag onder REACH als "gebruik" telt. Geef de voorraad mee met een afvalverwerker die de vernietiging attesteert en bewaar dat attest bij het plan.

Vanaf dezelfde datum dragen voorraden en afval met 1 mg/l of meer een etiket. De tekst ligt vast en moet zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar zijn: "WAARSCHUWING: Bevat per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) met een concentratie van 1 mg/l of meer voor de som van alle PFAS." Het etiket is opgesteld in de officiële taal of talen van de lidstaat, tenzij die lidstaat het anders regelt.

Reinigen: de grens van 50 mg/l en PFAS-rebound

Fluorvrij schuim uit apparatuur waarin vroeger PFAS-houdend schuim zat, mag tot 50 mg/l PFAS bevatten als die apparatuur "volgens de beste beschikbare technieken" gereinigd is (lid 4). De Commissie evalueert die afwijking uiterlijk op 23 oktober 2030.

De brief aan de zonecommandanten legt uit waarom die marge bestaat. PFAS hecht zich hardnekkig aan de binnenwanden van tanks en leidingen. Zelfs na een intensieve reiniging kunnen resten achterblijven, naar het nieuwe fluorvrije schuim migreren en dat schuim na verloop van tijd boven de wettelijke grenswaarde brengen. De brief noemt dat PFAS-rebound en beschrijft het als een geleidelijk proces. Eén analyse vlak na het vullen volstaat daarom niet. Laat het schuim later opnieuw analyseren.

Voor de reiniging zelf beschrijft BIOEX een protocol (in het Engels): de tank leegmaken, tank en leidingen spoelen met warm water, schrobben waar dat kan en het spoelwater door een labo laten analyseren. Dat spoelwater is PFAS-houdend afval. Voor een aanzuigslang of een kleine mobiele schuimunit of lijnmenger kan vervangen eenvoudiger zijn dan reinigen.

Wat u nu moet doen

1. Maak een lijst van elk vat, elke IBC, voertuigtank, premixtank en mobiele unit, met het schuimvormend middel, het volume en het jaartal. Het veiligheidsinformatieblad zegt doorgaans of er gefluoreerde oppervlakteactieve stoffen in zitten. Ontbreekt het blad of twijfelt u, laat dan een staal analyseren.
2. Zoek in de tabel uw einddatum per gebruik. Een zone met een Seveso-bedrijf op haar grondgebied kan er twee hebben.
3. Houdt u na 23 oktober 2026 nog PFAS-houdend schuim aan, schrijf dan het beheerplan en etiketteer de voorraad. Laat de rest ophalen en bewaar het bewijs van verwerking.
4. Reinig of vervang de apparatuur en laat het resultaat analyseren.
5. Kies het fluorvrije schuimvormend middel voor uw risico. ECOPOL is een fluorvrij, alcoholbestendig schuimvormend middel voor klasse A- en klasse B-branden. BIO FOR N is een klasse A-middel voor vaste stoffen. BIOEX waarschuwt zelf dat de overstap naar fluorvrij schuim "is not a 'drop-in' replacement for AFFFs". Het nieuwe middel gaat dus niet zomaar in de oude installatie: controleer de prestaties op uw eigen vloeistoffen en ga na of het past bij uw bijmeng- en schuimapparatuur. Ons artikel over de soorten blusschuim vergelijkt de schuimtypes.
6. Controleer de bijmenging met het nieuwe middel. Stel de lijnmenger (tussenmenger) in op het percentage van de technische fiche (de onze zijn regelbaar van 0 tot 6 %) en combineer hem met een schuimstraalpijp met hetzelfde debiet: 200, 400 of 800 l/min. Ons artikel over de lijnmenger beschrijft de opstelling.

Is de lijst uit stap 1 klaar, stuur ze ons dan door met het merk van uw lijnmengers en schuimstraalpijpen erbij. Wij stellen een schuimvormend middel en de bijhorende instellingen voor.

Veelgestelde vragen